aziz nesin

eleştirel ve faydacı türk mizahının öncü isimlerinden birisi olan yazar. döneminin çok iyi nabzını tutup bunları kitaplarında gözler önüne sermiştir.
''hayatım süresince boyum kadar kitap yazdım ama beni sevmeyenler buna da mazeret bulup -onun zaten boyu kısaydı diyebilirler.''
nüfus kaydındaki ismi mehmet nusret nesin olan yazar, şair.

öykü, roman, tiyatro ve şiir dallarında eserler vermiş anı ve gezi yazıları yazmıştır.

1915 yılında heybeliada' da doğan nesin 1995 yılında alaçatı' da vefat etmiştir.

kanuni sultan süleyman iptidai mektebi, darüşşafaka lisesi, kuleli askeri lisesi ve harp okulu' nda öğrenim görüp 1937 yılında teğmen sıfatıyla mezun olmuş, sonradan askeri fen okulu bitirmiş ve güzel sanatlar akademisi süsleme bölümü'ne devam etmiştir.

1941 senesinde başladığı askeri kariyeri 1944 senesinde görev ve yetkisini kötüye kullandığı ithamıyla sonlandırılmıştır.

askerlikten uzaklaştırıldıktan sonra bir süre ticari hayatta çalışan nesin, sonrasında yayın hayatına girmiştir. yedigün dergisi, karagöz ve hacivat gazetesi, tan gazetesi, cumhuriyet dergisi ve vatan gazetesi' nde çalıştı. 1946' da sabahattin ali ile marko paşa mizah gazetesi' ni çıkartıp kanuni pek çok sorunla mücadele etmek zorunda kalmıştır.

marko paşa gazetesi için yazdığı ancak yayınlanmayan " nereye gidiyoruz? " isimli makalesi nedeniyle 1947' de 10 yıl ağır hapis cezasına çarptırılmıştır. makalenin konusu amerika' nın türkiye' ye yardımları ve yardımların asıl gayesidir. bu gelişmeden sonra masraflar nedeniyle gazetenin satılması gerekmiştir.

ikinci eseri azizname 1948 senesinde çıkmış ve yine ağır ceza davasına konu olmuştur. 1949 yılında birleşik krallık prensesi ıı. elizabeth, iran şahı rıza pehlevi ve mısır kralı ı. faruk elçilikleri aracılığıyla türkiye dışişleri bakanlığı’na resmen başvurarak, aleyhlerine aşağılama olduğu iddiasıyla dava açmış, dava sonunda nesin 6 ay hapse mahkum edilmiştir.

1952 yılında oluş kitabevi' ni, 1953 yılında paradi fotoğraf stüdyosu' nu açmış, akbaba dergisinde mahlasla öyküler yazmıştır. 6 - 7 eylül olayları' nda menderes' in suç yıkmak için solcu avlamasıyla " komünist komplo " mensubu sayılıp gerekçe olmaksızın 9 ay hapis yatmıştır.

dolmuş, yeni gazete, tanin, akşam, günaydın, aydınlık gibi gazete ve dergilerde metinleri basılmış; edebi hayatı dahilinde çok sayıda mahlas kullanmıştır. düşün yayınevi' nin kuruluşunda ve zübük mizah dergisi' nin oluşturulmasında çalışmış, 1956 yılından sonra çeşitli dallarda ödüller kazanmaya başlamıştır.

yoksul ve kimsesiz çocukların eğitimi için 1972' de nesin vakfı' nı kurmuş, 1978 senesinde kalp hastalığı nedeniyle tedavi görmüştür. 2 temmuz 1993 madımak katliamı' ndan sağ kurtulan yazar, bundan 2 sene sonra kalp krizi nedeniyle vefat etmiş; vasiyeti üzerine tören yapılmaksızın ve yeri belli olmaksızın çatalca nesin vakfı bahçesine defnedilmiştir.

eserleri:

öyküler:

parti kurmak ve parti vurmak (1946)
geriye kalan (1953)
it kuyruğu (1955)
yedek parça (1955)
fil hamdi (1956)
damda deli var (1956)
koltuk (1957)
kazan töreni (1957)
deliler boşandı (1957)
mahallenin kısmeti (1957)
ölmüş eşek (1957)
hangi parti kazanacak? (1957)
toros canavarı (1957)
bay düdük (1958)
memleketin birinde (1958)
havadan sudan (1958)
bay düdük (1958)
nazik alet (1958)
gıdıgıdı (1958)
aferin (1959)
kördöğüşü (1959)
mahmut ile nigar (1959)
hoptirinam (1960)
gözüne gözlük (1960)
ah biz eşekler (1960)
yüz liraya bir deli (1961)
bir koltuk nasıl devrilir (1961)
biz adam olmayız (1962)
yeşil renkli namus gazı (1964)
sosyalizm geliyor savulun (1965)
ihtilali nasıl yaptık (1965)
rıfat bey neden kaşınıyor (1965)
vatan sağolsun (1968)
insanlar uyanıyor (1972)
hayvan deyip de geçme (1973)
seyyahatname (duyduk duymadık demeyin) (1976)
büyük grev (1978)
yetmiş yaşım merhaba (1984)
kalpazanlık bile yapılamıyor (1984)
maçinli kız için ev (1987)
nah kalkınırız (1988)
rüyalarım ziyan olmasın (1990)
aşkım dinimdir (1991)
gözünüz aydın efendim (1997)
herkesin işi gücü var (2005)


romanlar
kadın olan erkek (1955)
gol kralı (1957)
erkek sabahat (1957)
saçkıran (1959)
zübük (1961)
şimdiki çocuklar harika (1967)
tatlı betüş (1974)
yaşar ne yaşar ne yaşamaz (1977)
surnâme (1976)
tek yol (1978)


anılar
bir sürgünün hatıraları (1957)
böyle gelmiş böyle gitmez ı - yol (1966)
poliste (1967)
böyle gelmiş böyle gitmez ıı - yokuşun başı (1976)
benim delilerim (1984)
salkım salkım asılacak adamlar (1987)
böyle gelmiş böyle gitmez ıı - yokuş yukarı (1996)
bir vicdan davası (1998)
birlikte yaşadıklarım birlikte öldüklerim (2006)
mum hala ı (2009)
mum hala ıı (2010)
unutulmayan rüyalar (2010)


mektuplar
canım oğlum canım babacığım - 1, 1994.
canım oğlum canım babacığım - 2, 1994.
aziz nesin – ali nesin mektuplaşmaları ııı, mektuplar 1994.
aziz nesin – ali nesin mektuplaşmaları ıv, mektuplar 1995.
aziz nesin – tahsin saraç mektuplaşmaları, mektuplar, 1995.
aziz nesin – meral çelen mektuplaşmaları, mektuplar 1998.


çocuk kitapları
okullar için kısa oyunlar (1949)
uyusana tosunum (1971)
bu yurdu bize verenler (1975)
pırtlatan bal (1976)
borçlu olduklarımız (1976)
aziz dede'den masallar (1977)
ben de çocuktum (1979)
nasrettin hoca gülütleri (1981)
anıtı dikilen sinek (1982)
çocuklara en güzel masallar (2009)
hayvanlar takımı (2009)
arkadaşım badem ağacı (2010)
çocuklara en güzel öyküler (2012)


çizgi-roman
bilmem ne adası (1956)
berber nonoş (1956)
baba mirası (1954)
deniz aslanı (1955)
bayan aynur ile bay buyur (1960)


yazılar
sora sora cennet bulunur (1990)
soruşturmada (1986)
suçlanan ve aklanan yazılar (1982)
ah biz ödlek aydınlar (1985)
korkudan korkmak (1988)
bulgaristan'da türkler türkiye'de kürtler (1989)
türkiye şarkısı nazım (1997)
çuvala doldurulmuş kediler (1995)
suçlanan aklanan yazılar (1982)
sanat yazıları (2011)
sporcu milletiz vesselam (2012)
okuma güncesi (2014)


gezi notları
dünya kazan ben kepçe (1977)
yurt gezileri (2013)


oyunlar
biraz gelir misiniz (1950)
bir şey yap met (1959)
toros canavarı (1963)
düdükçülerle fırçacıların savaşı (1968)
üç karagöz oyunu (1969)
çiçu (1970)
tut elimden rovni (1970)
hadi öldürsene canikom (1970)
pırtlatan bal (1976)
başarımı karılarıma borçluyum (1992)
bir zamanlar memleketin birinde (1992)
yaşar ne yaşar ne yaşamaz (1992)
hakkımı ver hakkı (1992)
zat-ı devletleri ibiş hazretleri (1992)


şiirler
sevgiye on ölüme beş kala
azizname
on dakika
sondan başa (1984)
kendini yakalamak (1988)
hoşçakalın (1990)
sivas acısı (1995)


köşeyazıları
bir tutam aydınlık (1994)
az gittik uz gitmek (1959)
nutuk makinesi (1958)
merhaba (1971)


söyleşiler
bir dokun bir dinle (1994)
onursal doktor olamamanın büyük onuru (1993)
insanlar konuşa konuşa (1988)


nesin vakfı resmi sitesi: https://www.nesinvakfi.org/
ben de çocuktum diyerek çocuk gözüyle hayal edemediğim büyüklerin çocukluklarını, bir gün içinde önüme sermiş, beni kahkahadan ağlatmış yazar.

özellikle babası ile olan ilişkisi... insanların çocuklukları yetişkinliklerini ve yaşlılıklarını fazlasıyla etkiliyor.
"sizin memnekette eşek yok mu" kitabının son öykülerinde biri olan "du bakali n'olecak" beni kendisine hayran bırakan usta yazar.
bir çok okur yazar gibi büyük usta aziz nesin, benim de yaşamım da izler bırakmıştır. özelikle "bir sürgünün anıları" kitabını senede birkez okurum. onun öz yaşamından feyzler alır ve ustadan müthiş öğrenirim.

ama türkiye halkının yüzde altmışının aptal olduğuyla ilgili önermesine hiç bir zaman katılmadım. türkiye halkında ki "aptallık" olarak nitelendirdiği kavramın halklarımızın aşırı pragmatizminin abartılı bir ifadesi olduğunu düşünmüşümdür. ama ancak bu yaşımda anlıyabildim ki, aziz usta yüzde yüz haklıymış.